Dlaczego zaplanowaliśmy w budżecie na 2025 r. podwyżkę podatków?
Wzrost kosztów utrzymania dotyka każdego mieszkańca i przedsiębiorcę, dotyczy też miasta: urzędu oraz miejskich placówek, w tym szkół, przedszkoli, żłobka, bibliotek, instytucji kultury. One również więcej płacą za prąd, ogrzewanie, gaz, tu też wzrosły koszty pracy. Od wielu lat staramy się obniżać koszty eksploatacyjne w naszych placówkach, więc nie mamy już czego ciąć.
By móc m.in. dalej dopłacić do pensji nauczycieli, by dalej budować i remontować drogi, by wspierać ngo i kluby sportowe, które działają na rzecz mieszkańców – przy wyższych kosztach – potrzebne są dochody wyższe niż dotychczasowe.
Dlaczego planowaliśmy podwyżkę na maksymalnym poziomie dopuszczonym przez ministra finansów?
Przez wiele lat proponowaliśmy radnym podwyżki niższe niż dopuszczał minister finansów. Robiliśmy to tak długo, jak pozwalała nam sytuacja finansowa miasta. Teraz doszliśmy do ściany: znaczne zmniejszenie wpływów z podatków przez pięć ostatnich lat i brak perspektyw na poprawę – jak większość miast podobnej wielkości – zaproponowaliśmy stawki graniczne. Takowe obowiązują już od wielu lat w Piekarach Śl., Bytomiu, Zabrzu, Siemianowicach Śl., Świętochłowicach, Żorach, Rybniku, Knurowie i bardzo wielu innych miastach. Nawet w tych uchodzących za zasobne, jak Gliwice i Katowice.
Zwrócę też uwagę, że
- płaca minimalna rośnie w naszym kraju z 1850 zł w 2016 r. do 4666 zł zaplanowanych na 2025 r. (250%),
- średnia płaca rośnie z 4019,08 zł w 2016 r. do 8038,41 zł zaplanowanych na 2025 r. (100%),
- inflacja za lata 2016-2024 wynosi w naszym kraju 52%.
Tymczasem gdyby w życie weszły proponowane przez nas podwyżki lokalnych podatków,
- podatek za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej byłby wyższy od tego z 2016 r. o niewiele więcej niż inflacja w tym czasie, czyli 55%,
- podatek od budynków mieszkalnych lub ich części wzrósłby od 2016 r. o 58,5% (z 0,71 do 1,19 zł za m2),
- podatek od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej wzrósłby od 2016 r. o 46,5%, czyli o 5,5 pkt. procentowego poniżej inflacji w tym czasie.
O ile wzrosłyby podatki od nieruchomości, gdyby weszła planowana podwyżka?
Podam kilka przykładów reprezentatywnych dla naszych mieszkańców oraz przedsiębiorców:

Dlaczego propozycja wzrostu podatków nie była uzgodniona z radnymi?
Ależ uzgadniamy: po to są właśnie
- posiedzenia komisji – to radni je zwołują, my jesteśmy wtedy do ich dyspozycji, odpowiadamy na wszystkie pytania, wątpliwości,
- sesje rady miejskiej, w czasie których ponownie odpowiadamy szczegółowo na wszystkie pytania radnych. Ostatnie sesje pokazują, że trwa to wiele godzin, więc jest „szczegółowe”.
To właśnie komisje i sesje są miejscem dyskusji, a nie jedynie głosowania.
Dlaczego miasto ma niższe dochody?
Do 2019 r. miasta miały stabilne, stale rosnące dochody z PIT (udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych). Dochody te corocznie wzrastały na tyle, że pozwalały na finansowanie stale wzrastających wydatków, które ponosiło miasto.
Od roku 2019 następowały jednak liczne zmiany w systemie prawnym: rząd większości obywateli obniżył podatki, a młodym ludziom do 26. roku życia zlikwidował. Dla mieszkańców to była dobra widomość, ale miastom i wsiom od 2019 r. drastycznie spadły dochody. Bo budżety gminne czerpią je właśnie głównie z podatków mieszkańców. Rząd miał te ubytki w gminnych budżetach rekompensować, ale kwoty były o wieeeeeele niższe.
Rząd przekazał Tarnowskim Górom ponad 12 mln zł w tym roku, w przyszłym samorządy mają dostać więcej pieniędzy niż w poprzednich latach. Są dopłaty w ramach programu Aktywny Rodzic, dzięki czemu Tarnowskie Góry zaoszczędzą. Dlaczego mimo tego mają wzrosnąć lokalne podatki?
Najpierw wrócę do przeszłości. Z powodu niższych wpływów z podatków nasze miasto otrzymało za lata 2019-2024 aż o 136 mln zł mniej. Tak wyliczył Śląski Związek Gmin i Powiatów na podstawie danych rządowych. Rząd przekazywał gminom rekompensaty, ale nasze miasto otrzymało zaledwie 64 mln zł, czyli nawet nie połowę „zabranych” miastu środków. Brakujących 72 mln już zapewne nigdy nie odzyskamy. A to dla nas ogromna kwota. Jeżeli państwo zabiera gminom dochody, musimy szukać innych rozwiązań, stąd propozycja wzrostu podatków do kwoty maksymalnej.
A teraz plany. Dane dotyczące dochodów samorządów, które zapewnia nowa ustawa, a o których donoszą media, po dokładnej weryfikacji pokazują, że środki będą na podobnym poziome jak w latach poprzednich. A to oznacza, że nie zapewniają bezpiecznego finansowania wzrastających wydatków miasta. Wzrastających – dodam – z powodu decyzji rządu.
Jeśli lokalne podatki nie wzrosną do maksymalnego poziomu, a jedynie – jak do tej pory – o poziom inflacji, ile mniej wpłynie do miejskiego budżetu?
Rocznie będzie to 2,1 mln zł mniej. Ale ubytek 2,1 mln z roku 2025 przenosi się na kolejne lata i obniża potencjał finansowy miasta, który ustalany jest w prognozie wieloletniej. Dla pięciu kolejnych lat jest to już ponad 11 mln zł mniej na nowe inwestycje, remonty, wydarzenia kulturalne i sportowe, dbanie o wygląd miasta i bezpieczeństwo mieszkańców…
Dlaczego miasto zwiększa obciążenia dla przedsiębiorców? Czy nie obawiamy się, że przeniosą biznes do miast z niższymi opłatami lokalnymi?
Wiemy, że największym obciążeniem dla firm są koszty pracownicze, opłaty za prąd, gaz, ogrzewanie.
Przedsiębiorcy potrzebują – wiemy, bo rozmawiamy z nimi – przede wszystkim dobrej infrastruktury, dobrych warunków do prowadzenia firmy. Tego bez działań miasta nie są w stanie sobie zapewnić. Na to m.in. kładziemy nacisk wykorzystując pieniądze z miejskiego budżetu. Jeśli będzie ich znacznie mniej z podatków – czy to PIT, czy lokalnych (a tak dzieje się od kilku lat i w perspektywie nie ma być lepiej) – warunki dla prowadzenia firm mogą się pogarszać. Tego nie chcemy!
Skoro radni nie przyjęli tej propozycji, co teraz będzie się działo?
Będziemy szukać kompromisu. Ale trzeba pamiętać, że – tak jak w domowych budżetach – niższe dochody oznaczają ZAWSZE mniejsze wydatki.